دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن مواد مفید جامد
- مقدمه
دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن مواد مفید جامد در سال 1391 هجری خورشیدی به منظور تربیه متخصصان مسلکی آگاه و کار آزموده در عرصههای استخراج معادن و غنیسازی مواد خام منرالی به مثابه عنصر تکامل دهنده صنایع کشور اساس گذاشته شده است.
دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن مواد مفید جامد در رشته انجنیری استخراج معادن به منظور استفاده معقول از منابع زغال سنگ، الماس، یاقوت، زمرد،لاجورد، طلا، نقره، مس، آهن و سایر معادن سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی، فلزات نادره سنگ های ساختمانی به طرق روباز و زیرزمینی، متخصصان را تربیه و جهت خدمت گزاری و ارتقای بنیه اقتصاد ملی کشور به جامعه تقدیم می نماید.
استادان محترم این دیپارتمنت در کناری مصروفیت های اداری و تدریسی تحقیقاتی همه جانبه را در عرصه های مختلف صنایع استخراجی به منظور غنامندی رشته و استخراج هر چه بهتر ثروت طبیعی کشور بدون ضایعات و رقیق شدن مبذول داشته اند که تحقیق روی موضوعات کلیدی برای بلند بردن اتوریته اقتصاد ملی کشور را میتوان از آن جمله بر شمرد:
دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن موادمفید جامد به منظور ارتقای سطح کیفیت تدریس همیشه ارزیابیها موثر را روی دست گرفته است که در این گزارش چند نمونه ای از ارزیابی خودی اساتید از کیفیت تدریس برای مضامین مختلف در قالب ارزیابی خودی که توسط اساتید گزارش شده است توضیح یافت است.
پروگرامهای درسی مانند سایر دیپارتمنت های این پوهنحی، بصورت منظم تجدید شده و انواع مختلف کارهای عملی به نحوه بهتر انجام داده می شود. پلان درسی جدید مرعی الاجرا در این دیپارتمنت با درنظرداشت خصوصیات و ساختار صنایع استخراجی کشور و نیازمندی انجنیران در رشتههای زیرزمینی و روباز ترتیب داده شده است. مطابق به پلان درسی محصلان لکچرهای مضامین همه شمول، اساسی، انتخابی و مضامین اختصاصی را در طول سمسترها استماع و تجارب عملی را در زمان انجام تطبیقات و سپری نمودن پرکتیک در موسسات تولیدی فرا می گیرند . به این اساس پوهنتون بغلان در مورد اجرای پرکتیک محصلان توجه جدی مبذول داشته و به همین ارتباط قرار دادهای همکاری متقابل با ریاستهای مربوط وزارت معادن و صنایع در مورد اجرای انواع تطبیقات در موسسات استخراجی به امضا رسانیده است.
ارزیابی اصلاحی به منظور بهبود کیفیت تدریس یکی از موارد مهم در برنامه تضمین کیفیت و اعتباردهی می باشد. از اینرو در جریان هر سمستر اساتید با استفاده از پرسشنامه های معیاری توسط محصلان و آمریت دیپارتمنت مورد ارزیابی قرار می گیرند. اساتید دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن موادمفید جامد در سمستر بهاری سال تحصیلی 1402 هـ.ش پرسشنامه ها را در گوگل فورم ساخته و نتایج آن را در قالب گزارش به آمریت دیپارتمنت ارایه نموده اند. دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن موادمفید جامد گزارشات نامبرده را بعد از تجزیه و تحلیل توحید نموده و به ریاست پوهنحی انجنیری محول ساخته است.
دیپارتمنت استخراج معادن مواد مفید جامد در سال 1390 هـ.ش طی حکم شماره ( 891 ) مؤرخ 22/09/1390 هـ.ش مقام محترم وزارت تحصیلات عالی در چوکات پوهنحی انجنیری پوهنتون بغلان به منظور تربیه متخصصان آگاه و کار آزموده در عرصه های استخراج معادن و غنی سازی مواد خام منرالی به مثابه عنصر تکامل دهنده صنایع کشور اساس گذاشته شده است . این دیپارتمنت از بدوتاسیس تا کنون 307 نفر انجنیر را به سویه لیسانس تربیه و تقدیم جامعه نموده است. همچنان این دیپارتمنت در رشته های استخراج معادن ذغال سنگ، فلزات سیاه، رنگه و سایر معادن سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی، سنگهای ساختمانی به طرق روباز و زیر زمینی، انجنیران را تربیه و جهت خدمتگذاری و ارتقای بنیه اقتصاد ملی کشور شامل بازار کار نموده است.
براساس پلان انکشافی وزارت تحصیلات عالی و نیاز بازار کار در افغانستان این دیپارتمنت در سال 1392 هـ.ش برای اولین بار شاگردان را از پروسه کانکور برمبنای سیستم کریدیت جذب نموده و در سال 1395 هـ.ش اولین دور فارغان سیستم کریدیت را به جامعه تقدیم نمود. اکنون مدت دوره تحصیلی درین دیپارتمنت نه سمستر ویا چهارنیم سال بوده و محصلین این دیپارتمنت درجریان هشت سمستر دروس نظری ، عملی و حضوری را فرا گرفته و دراخیر سمستر هشتم پرکتیک تولیدی را راجع به جمع آوری مواد و آمادگی برای اجرای پروژه دفاع دیپلوم ااجراء مینمایند. براساس مواد لازمه جمع آوری شدۀ مذکور پروژه دیپلوم خویش را درجریان سمستر نهم اجراء و تکمیل نموده و بعداً در حضور کمیسیون اختصاصی که متشکل از استادان این دیپارتمنت و دیپارتمنت های ذیربط می باشند ، دفاع نموده و درصورت موفقیت سند خویش را به سویه لیسانس بدست می آورند.
با رشد و انکشاف سریع وضعیت اقتصادی افغانستان و جهان در صنایع استخراجی، ضرورت احساس گردید تا انجنیران ورزیده و آراسته با معیارها و استندردهای جهانی در زمینه صنایع استخراجی به جامعهی ملی و بین المللی تقدیم شود. به این اساس وزارت محترم تحصیلات عالی تصمیم گرفت تا مطابق به معیار های قبول شده جهانی تغییراتی را در کریکولم درسی رشته انجنیری استخراج معادن به وجود آورد و فارغان با تجربه را در مطابقت تام با کلیه معیار های جهانی در عرصهی صنایع استخراجی به جامعه علمی – تخنیکی و علمی – پژوهشی افغانی پیشکش نماید تا از یک طرف ظرفیت های داخلی در استفاده معقول از منابع طبیعی بلند برود و از جانب دیگر در آینده نزدیک این نیروی انسانی کار آزموده و متخصص مطابق به استندردهای روز زمینه را برای جلب سرمایه گذاران خارجی در بخش منابع طبیعی افغانستان آماده نموده و در بازار جهانی رقابت نمایند. زیرا موجودیت نیروی بشری داخلی برای سرمایه گذاران داخلی و خارجی ارزان تمام شده وضرورت استخدام متخصصان خارجی را با معاش بلند از بین می برد. بدین اساس برنامه تجدید و بازنگری نصاب درسی این رشته برای بار نخست از طرف کشور آلمان و موسسه GIZ (DAAD) در اوایل سال 1394 آغاز گردید. سپس در سال 1401 هـ.ش این برنامه از طرف وزارت تحصیلات عالی دوباره روی دسته گرفته شده و در طی سه دور تکمیل و جهت توشیح به مقامات مربوطه ارسال گردیده است. قابل تذکر است که کریکولم بازنگری شده یک نصاب جامع با معیارهای بین المللی نزدیک بوده اما به بازنگری بیشتر نیاز خواهد داشت. کریکولم بازنگری شده سال 1401 هـ.ش یک نصاب کامل و جامع در رشته انجنیری استخراج معادن بوده که در تماما پوهنتون های کشور که این رشته را در چوکات تحصیلی خویش دارند، قابل تطبیق می باشد.
- چشم انداز (Vision)
دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن یک مرکز عالی برای کسب دانش، پژوهش، نوآوری، توسعه انجنیری و پلانگذاری در افغانستان خواهد بود. ما بهترین دانشجویان را که از جغرافیا و کلتور متفاوت نمایندگی می نمایند، از طریق آموزش عالی و محیط پژوهشی خوب توسط اعضای کادر علمی مجرب تربیه و تقدیم خواهیم نمود.
- ماموریت (Mission)
ماموریت دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن مواد مفید جامد نه تنها ارتقای سطح دانش دانشجویان و انجنیران در رشته انجنیری معادن مطابق قوانین ولوایح نافذۀ موسسات تحصیلات عالی، تحقیقات علمی در این رشته و عرضه خدمات انجنیری معادن می باشد، بلکه تجهیز و اکمال مادی و معنوی دیپارتمنت و ارتقای ظرفیت کادر علمی، اداری در اولویت وظایف خسته ناپذیر آن قرار دارد.
- اهداف (Goal)
اهداف اساسی این دیپارتمنت متشکل است از:
- تطبیق کریکولم درسی با معیارهای ملی و بین المللی
- توسعه روابط دیپارتمنت با رشته مشابه سایر پوهنتون ها
- ایجاد تسهیلات جهت پیشبرد تحصیلات عالی و تحقیقات علمی معیاری
- ایجاد فرصت های فوند یابی جهت توسعه دیپارتمنت
- معرفی دیپارتمنت به سطح ملی و بین المللی
- ایجاد توسعه تشریک مساعی بین موسسات استخراجی و دیپارتمنت برای تقدیم فارغ التحصیلان معیاری مطابق نیازمندی های معاصر
- ارزش ها (Values)
- دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن به مثابه مرکز قوی و با تجربه طولانی تربیه کادرهای علمی- انجنیری معادن در کشور است.
- معاصر سازی کریکولم، مفردات درسی و تدریس به روش های معاصر.
- پرورش كادرهای مسلکی با روحیه ملی، اسلامی، وطن دوستی، برابری ومردم دوستی.
- سهم گیری در تمام امور پوهنتون اعم از تدریس، تحقیق، روند اکادمیک و سایر امور مربوط به اداری و اکادمیک.
- ارایه خدمات شفاف و صادقانه در عرصه مسلکی و تخصصی.
- توانمندی اجرای خدمات با کیفیت عالی انجنیری در رشته استخراج معادن.
- عملکرد در مطابقت با قوانین، مقررات، لوایح و سایر اسناد تقنینی نافذه کشور.
دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن پوهنحی انجنیری پوهنتون بغلان در سال 1402 هـ.ش دارای شش بست کادری بوده که از جمله یک عضو آن به عنوان آمر دیپارتمنت ایفای وظیفه نموده و یک عضو دیگر آن به عنوان مسوول فاکولته انجنیری می باشد.
شکل 1 : فلورچارت تشکیلاتی دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن
- مقاصد (Objectives)
- ارتقای ظرفیت علمی اساتید.
- آماده ساختن و تجهیز دیپارتمنت با تكنالوژی جدید درعرصه تدریس و تحقیق.
- كاربرد تكنالوژی وروش های نوین تدریس.
- ایجاد وفعال ساختن لابراتوارها.
- آماده نمودن فضای مناسب اجتماعی واخلاقی برای تدریس وجلوگیری ازتمام انواع تعصبات(سیاسی، قومی، زبانی ، مذهبی و جنیستی).
- بازنگری ومعاصرسازی متداوم كریكولم، مفردات ، مواد درسی و بسته های آموزشی در سطح دیپارتمنت.
- تهیه کتلوگ اکادمیک دیپارتمنت.
- تقاضای كتب ومواد درسی جدید.
- تكمیل اعضای كادرعلمی دیپارتمنت به اساس ضرورت .
- تلاش برای استقلالیت اكادمیك ، اقتصادی وساختاری پوهنتون.
- اجرای پروژه های تحقیقاتی و خدمات انجنیری در رشته انجنیری استخراج معادن.
- جستجوی منابع وارگانهای كمك كننده برعلاوه بودیجه سالانه بخاطرتطبیق بهتر پلان استراتیژیک دیپارتمنت.
- ایجاد رشته های جدید حسب نیازمندی های بازار کار و تقاضای ارگان های ذیربط.
- افزایش کمی و کیفی در آثار علمی - تحقیقاتی اعضای کادر علمی دیپارتمنت.
- جستجو برای تامین روابط، توامیت ها وهمكاری های علمی ، تحقیقی و اكادمیك با پوهنتون های داخل وخارج ازكشور.
- تلاش برای تربیه لابرانت ها وتكنیشن ها برای لابراتوارهای دیپارتمنت .
- ایجاد راه حل مناسب و معقول برای تعویض لسان تدریس به لسان انگلیسی.
- تحکیم روابط دیپارتمنت با فارغ التحصیلان برای همکاری های دوجانبه اکادمیک و اقتصادی
- ایجاد دیتابیس دیپارتمنت و همکاری برای تکمیل ویب سایت پوهنتون.
- جمع آوری نظریات محصلان در مورد نتایج سیستم كریدت.
- ارتقای پروسه ارزیابی خودی وارزیابی استادان درسطح دیپارتمنت به روش گوگل فورم.
- ارتقای ارزیابی اصلاحی از کیفیت تدریس به روش گوگل فورم.
- ارایه نظریات پیرامون بازنگری درلوایح، مقرره ها، طرزالعمل ها ورهنمود ها.
- اعاده سیستم مجازات و مكافات در سطح دیپارتمنت.
- تامین شرایط بهتر جهت اجرای کارهای ساحوی و پرکتیکی محصلان.
- تهیه تفاهم نامه های همکاری با ارگان های ملی و بین المللی.
- تسهیل روند نشر مقالات علمی و تحقیقی اساتید در ژونال های ملی و بین المللی.
- تامین شرایط بهتر جهت ارایه کنفرانس های علمی اساتید.
- پیشبرد امور علمی و اکادمیک با سیستم HEMIS وزارت محترم تحصیلات عالی.
سیستم آموزش دیپارتمنت در مطابقت به قانون تحصیلات عالی ملکی و با توجه به لوایح، مقررهها و طرزالعملهای موجود در نظام تحصیلات عالی کشور به پیشبرده می شود. دروس نظری مطابق به کریکولم درسی، موادها و بستههای آموزشی تعریف شده تدریس می گردد و کارهای عملی و پرکتیکی محصلان مطابق به مضامین به وقت معینه آن در ساحات معادن زغال سئگ کرکر، دودکش، آهندره و خورددره و هم چنان معدن سطحی سنگ چونه غوری و فابریکات سمنت غوری انجام می یابد.
وزارت محترم تحصیلات عالی تصمیم گرفت تا مطابق به معیارهای قبول شده جهانی تغییراتی را در کریکولم درسی رشته انجنیری استخراج معادن به وجود آورد و فارغان با تجربه را در مطابقت تام با کلیه معیارهای جهانی در عرصه صنایع استخراج مواد جامد به جامعه علمی – تخنیکی و علمی – پژوهشی افغانی پیشکش نماید تا از یک طرف ظرفیتهای داخلی در استفاده معقول از منابع طبیعی بلند رود و از جانب دیگر در آینده نزدیک این نیروی انسانی کار آزموده و متخصص مطابق به استندردهای روز زمینه را برای جلب سرمایه گذاران خارجی در بخش منابع طبیعی افغانستان آماده نموده و در بازار جهانی رقابت نمایند. بدین اساس برنامه تجدید و بازنگری نصاب درسی این رشته برای بار نخست از طرف کشور آلمان و موسسه GIZ (DAAD) در اوایل سال 1394 آغاز گردید. سپس در سال 1401 هـ.ش این برنامه از طرف وزارت تحصیلات عالی دوباره روی دسته گرفته شده و در طی سه دور تکمیل و جهت توشیح به مقامات مربوطه ارسال گردیده است. قابل تذکر است که کریکولم بازنگری شده یک نصاب جامع با معیارهای بین المللی نزدیک بوده اما به بازنگری بیشتر نیاز خواهد داشت. کریکولم بازنگری شده سال 1401 هـ.ش یک نصاب کامل و جامع در رشته انجنیری استخراج معادن بوده که در تماما پوهنتون های کشور که رشته انجنیری استخراج معادن را در چوکات تحصیلی خویش دارند، قابل تطبیق می باشد.
دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن پوهنحی انجنیری پوهنتون بغلان به عنوان یک نهاد علمی و تحصیلی در چوکات وزارت محترم تحصیلات عالی کشور فعالیت داشته و در مطابقت با رشته تعداد محدود از امکانات را در اختیار دارد. دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن دارای پنج صنف درسی و یک صنف لابراتواری بوده که همه صنوف تجهیز با امکانات آموزشی از قبیل پریجیکتورها و LCD ها می باشد. چون تا هنوز لابراتوار این رشته تجهیز نگردیده است در صنف لابراتواری مدلهای ساخته شده از طرف محصلان نگهداری می شود.
پوهنحی انجنیری پوهنتون بغلان دارای تعمیر تدریسی و اداری مستقل بوده که دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن در چوکات پوهنحی انجنیری بخشی از تعمیر نامبرده را در اختیار دارد. هم چنان در منزل تحتانی تعمیر پوهنحی انجنیری مرکز تکنالوژی معلوماتی (ICT) پوهنتون بغلان موقعیت دارد که محصلان این دیپارتمنت به سهولت می توانند از آن استفاده مؤثر نمایند. قابل تذکر است که دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن با همکاری محصلان دارای یک پایه ماشین لیول چاپانی همراه با محلقات آن به منظور پیشبرد کارهای پرکتیکی مضمون جیودیزی انجنیری نیز می باشد.
دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن تا سال 1402 هـ.ش شش دوره از فارغ التحصلان مسلکی و خادم خویش را به سویهی انجنیر لسانس به بازار کار تقدیم نموده است که از جمله خوشبختانه تعدادی از آنها به عنوان اعضای کادر علمی در پوهنتونهای کشور ایفای وظیفه می نمایند و تعدادی دیگر آنها در نهادهای علمی و مسلکی ادارات مختلف مصروف خدمت به کشور می باشند. دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن در حال حاضر پنج صنف فعال داشته که از جمله صنف پنجم آن مصروف ترتیب و تدوین پروژه دفاع دیپلوم می باشد.
دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن پوهنحی انجنیری پوهنتون بغلان در سال 1402 هـ.ش دارای شش عضو کادری بوده که از جمله یک تن به بورسیه دوکتورا کشور چین و یک تن دیگر به بورسیه ماستری کشور ترکیه معرفی می باشد. دیپارتمنت انجنیری استخراج معادن در بخش تحقیقات نیز دستآوردهای چشمگیر داشته که اعضای کادر علمی این نهاد مقالات معتبر علمی – تحقیقی ملی و بین المللی را در کارنامه خویش به ثبت رسانیده هستند که شامل جدول شماره 1 می باشد.